Maten en pasvorm bij surplus: waarom je altijd moet meten voor je koopt

Ken je dat? Je ziet een gave militaire jas of een stevige cargo broek in een surpluswinkel.

De prijs is perfect, de kleur is gaaf en je wilt gewoon toeslaan. Maar dan? Gokken op een maat? Doe alsjeblieft niet anders.

Bij surplus kleding – oftewel legeroverschotten – is meten écht het halve werk. Waarom? Omdat de maatvoering vaak net even anders is dan je in de winkelstraat gewend bent. In dit artikel lees je precies waarom je die meetlint tevoorschijn moet halen voordat je op de koopknop drukt.

Waarom surplus anders is dan fast fashion

De meeste kleding in de reguliere winkel volgt de gangbare confectiematen. Denk aan een maat M die overal ongeveer hetzelfde valt.

Bij surplus ligt dat anders. Deze kleding is gemaakt voor specifieke doeleinden, vaak in opdracht van defensie. Dat betekent dat de pasvorm functioneel is en niet per se modisch. Een maat M uit een Duitse surplus collectie kan kleiner vallen dan een maat M van een Nederlands modemerk.

Bovendien zijn veel items ontworpen om over andere kleding heen gedragen te worden. Zonder te meten koop je al snel een maat te groot of te klein.

De valkuil van de 'normale maat'

We doen het allemaal: we grijpen naar onze vertrouwde maat. Maar bij surplus werkt dat niet.

Neem bijvoorbeeld de fameuze US Army combat pants. Deze zijn vaak gesneden voor een breder postuur met veel bewegingsruimte rond de heupen. Een Europees maatje 50 kan hier totaal anders uitvallen. Hetzelfde geldt voor de Britse DPM (Disruptive Pattern Material) jassen.

De impact van krimp op pasvorm

Ze zijn vaak strakker in de schouders en langer in de mouwen. Zonder te meten loop je het risico dat je kleding koopt die knelt bij de schouders of juist wappert als een zeil.

Een ander groot verschil is het materiaal. Veel surplus kleding is gemaakt van katoen of katoen-polyester blends die nog nooit een wasbeurt hebben gehad.

Vooral oudere partijen, zoals de originele Nederlandse NFP (Nederlandse Fractie Patroon) kleding, kunnen na de eerste wasbeurt behoorlijk krimpen. Als je net op de maat past zonder te meten, is de kans groot dat je kledingstuk na een wasbeurt ineens te strak zit. Door vooraf te meten en rekening te houden met een eventuele krimp van 3 tot 5 procent, voorkom je een teleurstelling.

De juiste lichaamsmaat bepalen

Om goed uit te komen bij surplus, moet je je eigen lichaam kennen. Een meetlint is je beste vriend.

Je hebt maar een paar metingen nodig om een wereld van verschil te maken.

De belangrijkste zijn de borstomvang, de taille en de heupen. Bij jassen en vesten is de borstomvang cruciaal. Meet rond het breedste deel van je borst, net onder de oksels.

Stap 1: De borstomvang

Zorg dat het meetlint strak maar niet knellend zit. Sta rechtop en ontspan.

Bij surplus jassen, zoals de bekende M65 field jacket, is de borstmaat de leidraad. Als je borstomvang bijvoorbeeld 100 centimeter is, kijk dan naar de maattabel van het desbetreffende merk. Een maat Small bij een Amerikaans surplus merk kan al snel een borstomvang van 106 centimeter hebben, terwijl een Europese Small daar misschien maar 100 centimeter meet. Het verschil zit hem in de snit.

Bij broeken is de taille het belangrijkst, maar vergeet de heupen niet.

Stap 2: De taille en heupen

Meet de taille op de plek waar je normaal je broek draagt. Voor heupen meet je het breedste deel van je zitvlak. Bij cargo broeken, zoals de US Army ACU (Army Combat Uniform) broek, is er vaak extra ruimte in de heupen voor beweging.

Als je alleen je taille meet, kan de broek dus te strak zitten rond de dijen. Een tip: kijk naar de taillewijdte in inches.

Surplus broeken worden vaak aangeboden in inches (bijvoorbeeld 32 inch). Zet deze om naar centimeters (1 inch = 2,54 cm) en vergelijk dit met je eigen maat.

Specifieke kledingstukken en hun valkuilen

Niet alle surplus is hetzelfde. Een jas vraagt om andere aandacht dan een broek of een shirt.

Hieronder een paar populaire items en waar je op moet letten. Denk aan de Canadese parka of de Zweedse M90 jas. Deze jassen zijn vaak lang en ruim gesneden.

Field jassen en parka’s

Ze zijn gemaakt om dikke lagen kleding eronder te dragen, zoals een trui en een hemd. Als je ze strak wilt dragen, moet je een maat kleiner nemen.

Maar pas op: de schouders mogen niet knellen. Meet je schouderbreedte vanaf de linkerschoudernaad tot de rechterschoudernaad.

Cargo broeken

Als de jas te strak in de schouders zit, beperkt dit je bewegingsvrijheid enorm. Bij merken als Fjällräven (hoewel niet strikt surplus, wel vergelijkbaar in stijl) zie je dat de pasvorm iets meer getailleerd is dan bij klassiek militair textiel. Cargo broeken staan bekend om hun zakken en ruime fit. Echter, de taille kan nogal variëren.

Sommige modellen vallen klein uit, andere juist groot. Een handige truc is om je eigen broekmaat te meten en deze te vergelijken met de taillewijdte van de surplus broek.

Shirts en onderkleding

Bij websites zoals Saru Supply of andere surplus aanbieders staan vaak maattabellen. Gebruik ze! Een cargo broek die te groot is, zakt af zonder een riem. Een te kleine broek knelt bij het hurken.

Ook onderkleding, zoals de klassieke witte katoenen onderbroeken of de thermokleding van het leger, heeft een eigen maatvoering.

Deze zijn vaak gemaakt van 100% katoen en rekken minder mee dan moderne synthetische sportkleding. Een maat M hier kan een strakke pasvorm hebben, terwijl je bij een sportmerk misschien een L nodig hebt. Meten is hier vooral belangrijk voor de lengte. Militaire shirts zijn vaak langer dan reguliere shirts, om te voorkomen dat ze bij het bukken omhoog kruipen.

Hoe meet je nu precies?

Je hoeft geen professional te zijn om goed te meten. Volg deze stappen voor de meest betrouwbare resultaten.

• Gebruik een zacht meetlint: Geen harde bouwmaat. Een kleermakersmeetlint is het beste.
• Draag normale kleding: Meet over een dun T-shirt heen, niet over een dikke trui. Je wilt je basismetingen weten.
• Sta rechtop: Buig niet voorover en span je spieren niet aan. Ontspan.
• Controleer tweemaal: Meet elke meting twee keer om zeker te zijn van de juiste waarde.

Als je een maattabel van een surpluswinkel raadpleegt, kijk dan altijd naar de meetwaarden in centimeters, niet alleen naar de letters (S, M, L). De letters kunnen misleidend zijn. Bijvoorbeeld, een maat Large bij een Russisch surplus merk kan qua borstomvang overeenkomen met een maat Medium bij een Amerikaans merk.

De rol van het materiaal

Materialen beïnvelen de pasvorm enorm. Katoen krimpt, zoals eerder gezegd. Maar denk ook aan stretch.

Moderne surplus of replica’s bevatten soms een beetje stretch voor comfort. Bijvoorbeeld, sommige moderne tactische broeken hebben elastische inzetstukken.

Als je een item koopt met stretch, kun je misschien een maat kleiner nemen. Maar bij puur katoen zoals canvas of twill, is het veiliger om een maat groter te nemen of rekening te houden met krimp.

Een ander aspect is de dikte van de stof. Een winterjas van zwaar katoen voelt strakker aan dan een lichtgewicht zomerjas, zelfs als ze dezelfde maat hebben. Voel aan de stof en bedenk hoe je het gaat dragen.

Ga je het combineren met een dikke trui? Dan is een ruimere pasvorm essentieel.

Waarom meten loont: comfort en stijl

Uiteindelijk draait het om comfort en zelfvertrouwen. Een goed passend kledingstuk voelt niet alleen beter, het ziet er ook beter uit.

Bij surplus gaat het vaak om functionele kleding die er stoer uitziet, maar als het niet past, oogt het al snel als een verkleedpartij. Door te meten, zorg je dat je kleding draagt die bij je lichaam past en waarin je je vrij kunt bewegen.

Denk aan een outdoor activiteit of een festival. Je wilt niet dat je broek scheurt bij het hurken of je jas knelt bij het tillen van een rugzak. Surplus kleding is gemaakt voor extreme omstandigheden, maar alleen als de maat klopt. Een te kleine maat beperkt de functionaliteit, terwijl een te grote maat onhandig kan zijn en je kwetsbaar maakt voor wind en kou.

Conclusie: altijd meten, nooit gokken

Bij surplus kleding is de maatvoering uniek en soms onvoorspelbaar. Door je lichaamsmaten correct op te meten en te vergelijken met de maattabellen van merken zoals Helikon-Tex, Surplus Store of andere aanbieders, voorkom je miskopen.

Het kost maar een paar minuten om te meten, maar het bespaart je frustratie en geld. Dus voordat je die gave vintage jas of die stevige broek bestelt, pak je meetlint.

Het is de slimste stap die je kunt zetten voor een perfecte pasvorm. Surplus kleding biedt waarde en stijl, maar alleen als je de juiste maat kiest. Meet, vergelijk en koop met vertrouwen. Je lichaam verdient het beste, en met deze aanpak weet je zeker dat je kledingstuk perfect aansluit.